Onze oproep om bijdragen van onze leden bleef niet zonder gehoor. Van Jos Van Stappen uit Antwerpen, maar in zijn jeugd echte Buggenhoutenaar uit de Kloosterstraat, ontvingen we de volgende jeugdherinnering. Misschien kunnen andere leden hierbij inpikken, aanvullen, corrigeren, reageren... Elke bijdrage is welkom!
Het moet in de eerste dagen van de Duitse inval zijn geweest. Zo rond de 13de of de 14de mei 1940. In het dorp ging ineens het gerucht dat er een Duitse vlieger in het bos was neergekomen. De dorpsjeugd had het nieuws snel opgevangen en was meteen zeer nieuwsgierig om te kijken hoe zo'n "vliegmachien" er van dichtbij uitzag.
Ik was een knaap van zo'n 14 - 15 jaar, en met een paar kameraden liepen we zo snel we konden naar het bos. En inderdaad, daar in de wei van "Den Boerenbond", even voorbij de boskapel stond er een verlaten vliegtuig. Geen mens te zien en dus gingen we voorzichtig dichterbij.
Met de stoutmoedigsten klom ik zelfs op de vleugels en zo tot bij de cockpit. Het plexidak kon eenvoudig worden opengeschoven en zo klauterden we binnen. Aan de boordinstrumenten en de vele hendels en knoppen durfden we evenwel niet te raken, de motor moest zo eens in gang schieten...
Er stond ook een mitrailleuse opgesteld, met nog een kogelriem in de automatische lader. Een andere kogelband en veel losse kogels en hulzen lagen ernaast op de bodem van de cabine.
Achteraf hoorde ik dat het vliegtuig een Junkers of een Dornier was, maar precies weet ik het niet. De piloot had blijkbaar
een noodlanding moeten maken, vermoedelijk wegens een
mechanisch mankement of nadat het vliegtuig bij een beschieting was
geraakt en beschadigd.
De Duitse piloot had zich overgegeven en was door de commissaris en zijn veldwachter of door de gendarmen naar het gemeentehuis overgebracht. Ook dit weet ik niet precies. Alleen vertelde men dat de piloot in het gemeentehuis rustig een boek zat te lezen. Dat boek met een groene kaft heb ik achteraf gezien. Het was de Duitse vertaling van een roman van de Franse auteur Guy de Maupassant. De piloot moet een man met opvoeding zijn geweest, niet een van die cultuurbarbaren...
Even later was een afdeling van het Belgische leger ter plaatse en werd de omgeving van de weide afgesloten en bewaakt. Niemand mocht nog naderbij komen, tot spijt van de schooljeugd en andere nieuwsgierigen. Wat er voorts met de piloot en het vliegtuig is gebeurd, is me niet bekend. De man en de machine zullen waarschijnlijk door het leger zijn afgevoerd.
Nu heb ik een vraag. Zijn er in Buggenhout of onder de lezers van dit tijdschrift nog senioren die zich deze noodlanding herinneren? Het zijn dan zeker mensen van boven de 70 jaar, zoals ik (jaargang 1925). Misschien kunnen zij er ten behoeve van de lokale geschiedschrijving meer over vertellen. De heemkring is zeker bereid om dat op te tekenen.
Ik herinner me alvast dat in de eerste dagen na 10 mei Duitse gevechtsvliegtuigen, namelijk de beruchte Stuka's, herhaaldelijk in de buurt aanvielen. Je kon ze zien duiken nabij het station van Malderen en ze bestookten legerkolonnes van de geallieerden, die België te hulp snelden na de Duitse inval op 10 mei.
Die legerkolonnes trokken via den Opstal en de Hanenstraat door Buggenhout-dorp en bivakkeerden soms op open plekken, zoals op het "Missieplein" naast de Kerkstraat. Het was een gevaarlijke bedoening, want sommige vrachtwagens vervoerden munitie. Zware ontploffingen waren mogelijk, maar de burgerbevolking was zich daar niet van bewust. Ik herinner me wel dat Franse soldaten zich bij zo'n beschieting rap en ver uit de voeten maakten, zij kenden het gevaar...
Stuka's waren Junkers-87 (JU-87). Het waren in de eerste oorlogsjaren zeer gevreesde
"Sturz-kampfbomber", gevechtsvliegtuigen die zich met gierend sirenengehuil op hun doelwit stortten en zo de afschrikking nog verhoogden. "Jericho-trompetten" werden die sirenes genoemd; ze waren in het landingsgestel gemonteerd. Ze hadden één of twee bommen van 500 kg aan boord, en een mitrailleuse die door een tweede man werd bediend. Of die tweede man er in Buggenhout bij was en kon ontsnappen of ook gevangen werd genomen, is me niet bekend.
Na de eerste oorlogsjaren was de rol van de Stuka's volledig uitgespeeld. In de luchtoorlog boven Engeland werden er tussen 13 en 18 augustus 1940 liefst 41 Stuka's neergeschoten door luchtafweer en jachtvliegtuigen. De Duitsers hebben na 19 augustus niet langer Stuka's aan het westelijk front ingezet, wel nog in Polen en Rusland.
De Junkers-87, de Stuka, was 11.10 m lang, met een vleugelspanbreedte van 13.80 m, en woog 4250 kg. Het kon een snelheid ontwikkelen tot maximaal 390 km per uur, was licht te besturen en tamelijk wendbaar.
Als er over de noodlanding niets te vinden is in het Buggenhoutse gemeente- of politiearchief, staat er misschien wel iets opgetekend in de legerarchieven of in het archief van de Luftwaffe. Beter ware nog een aanvulling op het verhaal door een inwoner van Buggenhout die er zich nog wat van herinnert.
Jos Van Stappen
Meer over Stuka's:
-
Donald Nijboer, "Jagd- und Kampfflugzeuge des II. Weltkriegs', Motorbuch Verlag, Stuttgart, 2000
-
David Donald, `Warplanes of the Luftwaffe', Aerospace Publishing, London,1994
-
Ook op het Internet is heel wat te vinden, geef in een zoekrobot maar eens het trefwoord "stuka" in.