Den Briel

Het volledige artikel lees je in "Ter Palen" 23e jaargang nr. 2 (juni 1999)

 

       De Brielkapel op de grensscheiding tussen Buggenhout en Sint-Amands.

Tekening uitgegeven bij het vijfjarig bestaan van de heemkring Ter Palen

De naam en zijn schrijfwijze

Er is geen traditie waarop we kunnen voortbouwen.

Vooreerst dienen we op te merken dat het toponiem "Briel" als dusdanig eigenlijk niet bestaat. Men spreekt van de Oude(n) Briel, de Nieuwe(n) Briel en de Jonge(n) Briel. We creëren dus een nieuw begrip, waaraan vroeger geen behoefte was. Of beter: we coöpteren een oud begrip en passen dit toe op een hedendaagse situatie. Dat betekent dat we enigszins "vrij van traditie" kunnen denken. Het oude "den Briel" was een stuk land dat zich ter hoogte van de huidige zaal Mondego situeerde.

Den Briel?

Eertijds was er geen probleem: Buggenhout had zijn Ouden Briel, Baasrode zijn Nieuwen Briel en Sint-Amands zijn Jongen Briel. Het waren duidelijk onderscheiden gemeenschappen die aan deze typering genoeg hadden. Het was voldoende om te zeggen dat men van de Ouden Briel was, iedereen wist waarover het ging. Waarom werd het dan nodig te spreken over Den Briel, zonder bijvoeglijk naamwoord?

Vooreerst was er de oprichting van een eigen parochie (1942) door de samenvoeging van de wijken Briel te Baasrode en Ouden Briel te Buggenhout, waardoor twee eigen gemeenschappen voor het eerst een gezamenlijk karakter moesten zoeken. Voor het eerst was het nodig een naam te plakken op het geheel dat in principe geen geheel was.

Ten tweede is er het streven van het Buggenhoutse gemeentebestuur om Buggenhout te verdelen in een klavertje vier: Centrum, Opdorp, Opstal en... Briel dan maar zeker. Alhoewel men dan veelal met Briel het gebied tussen spoorweg en kapel bedoelt... dat geen Briel is... maar Ouden Briel.

Een ander gegeven is het uitbreiden van de bewoning over een groter gebied, een letterlijk naar elkaar toegroeien van de verschillende kernen die binnen het grondgebied van de parochie liggen. Het onderscheid van eertijds was niet meer duidelijk te maken. Wat met de Provinciale Baan bijvooorbeeld? Nieuwen Briel? Ouden Briel? Of gewoonweg... Briel?

...

Wijzelf opteren ervoor het kunstmatige begrip Den Briel toe te passen op de hele parochiale structuur, van Industriepark Genthof tot Opdorpse beek en van Brielkapel tot de plaats waar de veldweg, die een uitloper is van de Schriekstraat, de Diepmeerstraat kruist. We durven zelfs het volgende voorstel maken. Den Ouden Briel breiden we uit tot het hele gebied dat oostwaarts van de kerk ligt (alle straten tussen Brielkapel en kerk en het Oostelijk gedeelte van de Provincialebaan), de Nieuwen Briel is het gebied westwaarts van de kerk (de Baasroodse straat Briel, het westelijk gedeelte van de Provincialebaan, Mosten en zijstraten, Diepmeerstraat, voorste gedeelte van de Mandekensstraat tot industriepark en zijstraten). In die optiek is Den Briel inderdaad een volwaardig blaadje van het Buggenhoutse klavertje vier. In ieder geval is het belangrijk te beseffen dat Den Briel meer is dan het gebied tussen Brielkapel en spoorweg.

Steve De Maeyer

Terug naar TIJDSCHRIFT Ter Palen

Terug naar ARCHIEF: Gepubliceerde artikels